Hỏi chuyện tác giả bài thơ Dòng sông mặc áo

taozcbTạp chí Văn tuổi thơ Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Hỏi chuyện tác giả bài thơ Dòng sông mặc áo

(Sách giáo khoa Tiếng Việt 4 tập 2 tr. 118)

DÒNG SÔNG MẶC ÁO

Dòng sông mới điệu làm sao
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc như là mới may
Chiều chiều thơ thẩn áng mây
Cài lên màu áo hây hây ráng vàng
Đêm thêu trước ngực vầng trăng
Trên nền nhung tím trăm ngàn sao lên
Khuya rồi sông mặc áo đen
Nép trong rừng bưởi lặng yên đôi bờ.

Sáng ra thơm đến ngẩn ngơ
Dòng sông đã mặc bao giờ áo hoa?
Ngước lên bỗng gặp la đà
Ngàn hoa bưởi trắng nở nhoà áo ai...
 

Hà Tĩnh 1972

Văn tuổi thơ: Xin chào nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo bài thơ Dòng sông mặc áo có phải viết về một dòng sông trên quê hương của nhà thơ?

NGUYỄN TRỌNG TẠO: Quê tôi ở Nghệ An cũng có dòng sông Bùng chảy qua làng rất đẹp. Nhưng tôi làm bài thơ này khi đã xa làng tôi. Hồi đó tôi có dịp đi qua dòng sông Ngàn Sâu và Ngàn Phố đó là hai dòng sông nhỏ chảy qua vùng rừng núi tuyệt đẹp của Hà Tĩnh. Cây cối hai bên bờ soi bóng xuống dòng sông đẹp như tranh vẽ. Tôi đã nhiều lần đi dọc dòng sông vào buổi sáng buổi chiều và buổi tối. Chú ý quan sát thì thấy nước sông như luôn thay màu theo ánh sáng mặt trời mặt trăng và cây cối bên sông. Tôi nghĩ dòng sông cũng như con người và liên tưởng đến những chiếc áo mà con người luôn thay đổi. Thế là tứ thơ "dòng sông mặc áo" hiện lên trong tư duy của tôi và tôi viết những liên tưởng đó thành thơ.

Văn tuổi thơ: Cách nói "dòng sông mặc áo" thật hay. Nhà thơ có thể nói thêm đôi điều về ý nghĩa cái hay của  hình ảnh đẹp này?

NTT: Bài thơ được hình thành theo một tuần tự thời gian: sáng trưa chiều tối khuya và rạng sáng - vòng quay của một ngày đêm. Lấy ánh sáng của các thời khắc để pha màu cho những "chiếc áo" của sông tạo nên những hình ảnh bất ngờ cho bài thơ. Ví dụ buổi "nắng lên" thì nắng đang hồng ánh bình minh nên dòng sông mới mặc "áo lụa đào" hay ban đêm có trăng sao thì áo màu "nhung tím"... Còn khi trời sắp sáng khi ta vừa tỉnh giấc mơ màng nhận ra hương thơm của hoa phảng phất đâu đó ta bỗng bất ngờ thấy sông mặc áo hoa mà lại là "hoa bưởi trắng". Đó là hoa bưởi bên bờ sông vừa nở đang soi bóng xuống dòng sông. Nhưng có một bất ngờ nữa ở cuối bài thơ là sự xuất hiện con người mặc áo hoa đi trong rừng bưởi. Áo của sông và áo của người như hòa vào nhau tạo nên cảm xúc yên bình của sự hòa nhập thiên nhiên với con người: "Ngước lên bỗng gặp la đà/ Ngàn hoa bưởi trắng nở nhoà áo ai...". Bài thờ vừa khép lại thì nó lại mở ra những liên tưởng mới về thiên nhiên và con người. Đó cũng là vẻ đẹp mà bài thơ mang tới.

(Tôi cũng xin lưu ý rằng bài thơ trong sách giáo khoa bị in sai mấy chữ: "Đêm thêu" bị in thành "Rèm thêu" thì thật vô nghĩa "hoa bưởi trắng" in thành "hoa bưởi đã". Mong những người soạn sách sửa lại mấy từ in nhầm ở các năm sau).

Văn tuổi thơ: Bài thơ với vần điệu lục bát  khiến các bạn nhỏ rất dễ thuộc dễ nhớ...Vì sao nhà thơ chọn viết về vẻ đẹp của dòng sông quê bằng thể thơ lục bát? Lục bát có phải là thể thơ mà nhà thơ yêu thích...? 

NTT: Tôi là nhà thơ chú ý nhiều đến thơ lục bát cũng đã chủ ý "làm mới" thể lục bát bằng nhiều cách như ngắt nhịp theo bậc thang đảo nhịp hai thành nhịp ba hoặc gieo những từ lơi nghĩa ở cuối câu vân vân... Nhưng điều tôi quan tam nhất đến thể thơ lục bát là cảm xúc mới. "Dòng sông mặc áo" là một tứ thơ mới và độc đáo lại được sử dụng thể thơ lục bát thì tôi cảm thấy bài thơ trôi chảy như dòng chảy tự nhiên của sông vậy. Thú thực là tôi cũng không nhớ là tại sao tôi lại chọn thể lục bát cho bài thơ này nhưng chắc chắn rằng cảm xúc của tôi lúc đó đã bảo tôi phải viết như thế mà thôi. Làm thơ nhiều khi nó tự nhiên vậy đó như là ý trời vậy.

Văn tuổi thơ: Xin trân trọng cảm ơn Nhà thơ!

longge009

boots

This results in a soft outer or exterior skin to the boot that means that UGG can be a little prone to damage and wear when used in wet weather or inclement dirty or muddy conditions. The boot is not the hardest wearing of footwear and so wearers of UGG Boots learn quickly.

vuthanhchung

Anh ơi hôm nay về Hải Dương vắng anh ai cũng nhắc.

Nguen Le Dieu Linh

cam on tac gia Le Trong Tao da viet nen bai bai dong song mac ao

Chao anh.Dao nay anh khoe chu?Hom nao ghe qua nha em choi nha!HIHI.....
Bon ban em toan khen tho cua anh khong thoi!No ham mo anh lam do nha!

Nguen Le Dieu Linh

cam on bai dong song mac ao

Chao anh.Dao nay anh khoe chu?Hom nao ghe qua nha em choi nha!HIHI.....

Nguen Le Dieu Linh

cam on bai dong song mac ao

Chao anh.Dao nay anh khoe chu?Hom nao ghe qua nha em choi nha!

Văn Công Hùng

Cái ảnh trông giống Bết Tô Ven chuẩn bị chơi piano hehe...

CHAN TINH

HOI THAM

Anh có khỏe không? Em cũng ít lên mạng vì bận quá BDS- CK đang ấm lên mà.
Rảnh ghé qua em chơi nha
Chúc anh luôn vui

Hoàng Liêm

Em thích bài này và thích nhất câu mở đầu :
Dòng sông mới điệu làm sao.
Trong câu này em cảm thấy anh khéo nhất khi dùng từ " Điệu" - Hay quá!