NHÀ BÁO TỰ KIỂM...

NGUYỄN TRỌNG TẠO



Ngày nhà báo thì toàn dân toàn đảng chúc mừng nhà báo. Đó là một truyền thống đẹp. Báo chí là "quyền lực thứ tư" như các nhà chính trị đã chỉ; còn dân thì coi báo chí như "quyền lực vạn năng".

Trước ngày nhà báo mấy hôm tôi ghé tạp chí Sông Hương thấy một lẵng hoa cao lớn thật đẹp của PA25 công an Thừa Thiên Huế chúc mừng các nhà báo Sông Hương đặt ngay phòng khách. Đây là lẵng hoa sớm nhất chúc mừng cơ quan báo chí này. Và tôi nhớ tạp chí Sông Hương nhiều lần bị bóc bài bị "tạm ngưng" bị thay TBT... vì những bài viết động vào những "vấn đề nhạy cảm". Từ đó tôi đâm ghét hai từ "nhạy cảm" mà đáng lẽ nó phải được yêu mến.

"Thế là tôi kiểm duyệt tôi trước khi anh kiểm duyệt. Những người chết không biết nói. Tiếng quạ kêu nhắc nhớ mấy chiến trường. Tiếng chim sơn ca trong lồng hót theo ý chủ. Nay tế nhị mai nhạy cảm mốt tinh ý tinh vi tinh tường tinh tướng. Còn nhiều nữa những cản từ nguỵ biện. Thế là bao che thế là trừng phạt. Thế là ta mà chẳng phải ta. Thế là đối thoại một chiều hội thảo ngợi ca bỏ phiếu theo đáp án. Đêm giật mình sám hối vì đã trót có ý nghĩ thầm kín trong đầu". (Phác họa - NTT)

Quả thật làm báo viết báo thời nay vừa dễ vừa khó. Dễ là được viết sự thật khó là viết sự thật như nó vốn có và viết như thế nào cho thuyết phục.

Chống tiêu cực có thể thành anh hùng cũng có thể vào tù. Hình ảnh tướng Nguyễn Việt Thanh là một hình ảnh đẹp mà nếu không có những nhà báo và tờ báo dũng cảm thì chắc đã mấy ai biết. Và hình ảnh nhà báo Nguyễn Việt Chiến vào tù lại cũng chính vì hai từ "nhạy cảm".

Viết báo yêu nước cũng phải thận trọng. Báo Du Lịch hay mạng Bô Xít cũng chỉ vì yêu nước mà lên bờ xuống ruộng.

Người ta luôn nhắc nhau "Đừng bẻ cong ngòi bút" nhưng có khi chưa bẻ bút đã cong!

Và quả thật có nhiều bài báo đã đi ngược lại nhân phẩm nhà báo dù vô tình hay hữu ý. Nhiều "con rắn vuông" xuất hiện trên báo giấy báo hình báo mạng và trên cả những blog cá nhân.

Tính quá đà "tô hồng bôi đen" là hết sức kiêng kị. Nó biến các tờ báo thành "lá cải" lúc nào không hay. Dẫu biết làm báo cần hấp dẫn mới cạnh tranh được nhưng những bài báo giật gân gần đây quá bị báo chí lạm dụng.

Có lần ra nước ngoài tôi hỏi một số người Việt vì sao thiếu thiện cảm với đất nước vì sao sợ về nước khi đất nước quê hương vẫn đang từng ngày muốn vươn tới văn minh giàu mạnh? Họ trả lời giống nhau: Sáng nào mở mạng ra đọc báo cũng thấy những tin tức phát khiếp: con giết cha trò đánh thầy quan tham nhũng... Thì ra những tin giật gân luôn được đưa lên trang chính để... câu khách còn người đọc thì cũng thích được... câu!

Câu chuyện thầy Khoa hay câu chuyện Hồ Ngọc Hà gần đây khiến nhà báo phải suy ngẫm về thiên chức nhà báo. Đẩy quá đà một sự thật lại chính là đã chống lại sự thật. Báo chí có thể làm cho người tốt thành người bị huyễn hoặc bị phản cảm.

Dẫu biết ngành nào cũng có người hay người vừa người kém nhưng cái ngành báo mà kém thì thực là nguy hại vì báo là "quyền lực... vạn năng".

Thiết nghĩ trong ngày vui cũng nên tự kiểm lại mình. Và mong ngày càng có nhiều nhà báo hay nhiều bài báo hay và nhiều tờ báo hay...  

Mùa nóng mất điện trước Ngày Nhà Báo VN

FaoXích

gửi bác Tạo

Chào anh bài của anh là một ý kiến hiếm (lạc kênh) đăng đàn đúng dịp ngày báo chí khác với "truyền thống": hãy tung hô bốc đồng nhân ngày sinh nhật khánh thành khởi công ...Bài của anh lại càng hiếm khi chính người cầm bút "tự kiểm".
Không "vạch lá" cũng tìm được vô số "sâu" trong nồi canh - báo chí Việt Nam. Đó là thổi phồng lên gân để câu khách để "đo ván" và để được đăng lấy tiền. Đó là kỹ năng bếp núc: sao chép cắt dán chẻ gom ...từ báo cáo từ tác phẩm của đồng nghiệp. Đó còn là đạo báo đạo tin...Và đó là hàng ngàn vạn bài báo lăng mạ sự trong sáng của tiếng Việt. Tất cả vì tiền và vì không tôn trọng chính mình. Tôi cho rằng đó là hành vi lừa dối và xúc phạm đối với người đọc người xem người nghe.
Ai làm hỏng người cầm bút ? chính thể chế thích khen thích thành tích sợ sự thật; chính đồng tiền tha hóa tôi-anh và chúng ta. (Tôi vẫn cứ không hiểu nỗi mãi một chuyện ở một địa phương nam Tây Nguyên diễn ra hàng chục năm này rằng: cứ đến khoảng một tuần trước tết âm lịch hàng năm cơ quan bưu diện tỉnh nọ tổ chức mời họp mặt nhà báo nhà đài địa phương TW trên địa bàn. Buổi gặp diễn ra tầm 15 giờ chiều lãnh đạo bưu điện đọc báo cáo thành tích trong năm và phát phong bì có năm đưa tiền mặt "lộ thiên" như phát chẩn mỗi "nhà" nào bước qua cửa. Rồi hỏi - đáp lấy lệ cùng nhau kéo vào hội trường bù khú đánh chén linh đình không say không về (!). Tôi biết có một vài nhà báo cảm nhận được sự xấu hổ không đến gặp mặt nhưng sau đó nhân viên "nhà bưu" không quên mang phong bì đến tận nhà. Tất nhiên là buổi gặp hàng năm này chưa bao giờ các người cầm tiền và đánh chén phải ký tên vào mục "đã nhận" cả. Không biết "nhà bưu" sẽ quyết toán ra sao nhưng với mỗi năm họ bỏ ra 40-50 triệu đồng gặp mặt công khai (ăn theo không tính được). Tôi rất tiếc chính địa phương đó năm nào cũng có hàng trăm hộ đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu vùng xa thiếu ăn ba ngày tết phải nhận gạo áo quần cứu trợ. Và địa phương đó cũng từ lâu (hình như chưa bao giờ) có một thông tin phê bình xây dựng cái sai của lãnh đạo "nhà bưu" tỉnh này trên các phương tiện thông tin đại chúng (?!).

Nhân đây gửi khách nhà bác Tạo 02 mẫu thông tin gần đây nhất tham khảo.
1/ Chị Hiền rơi vào hoàn cảnh "đêm nào anh cũng bỏ mặc vợ trẻ ở nhà để tụ tập với các chiến hữu ở quán" nhưng chính chị lại "ấm ức: tối nào cũng kéo bạn bè về nhà hò hét ầm ĩ ". Khi đêm nào cũng ở quán khi luôn ở nhà (!?) rõ là phịa. Ví dụ khác con bò nhà chị Hương đoạn trên tả "đầu giờ chiều" bò về chuồng đoạn dưới viết "chiều tối lại mò về" (!???).
“Bi hài tình huống gối chăn lạnh nhạt vì... World Cup tác giả Tú Mai - báo VNN cập nhật lúc 07:29 Thứ Năm 17/06/2010 (GMT+7.
2/ “Tôi không biết đạo đức nghề nghiệp của họ để đâu khi có thể dựng lên những câu chuyện hoàn toàn thiếu căn cứ như thế. Có người viết về những mối quan hệ của tôi với các kiều nữ nhưng nói thật là trong số đó có nhiều người tôi chưa gặp ở ngoài bao giờ thậm chí không biết họ là ai thì làm sao mà có quan hệ tình cảm? Tôi cũng không hề chơi blog facebook nhưng họ lại viết rằng tôi chia sẻ trên mạng xã hội về việc thắp nến đặt tên cho con… Nhiều lắm những chuyện sai sự thật như vậy tôi không biết họ dựng lên nhằm mục đích gì!” “có quá nhiều điều người ta thêm thắt vào để câu khách”.- Cường Đôla: Tôi biết quá rõ về quá khứ của Hà trả lời PV và nạn nhân Cường kêu tiếp: “Còn với những người dựng chuyện lên để viết báo nếu họ có lương tâm thì hãy dành thời gian để đi tìm hiểu xem còn có bao nhiêu trẻ em nghèo khuyết tật trên đất nước này và các em đang sống ra sao. Nếu rảnh tôi cũng đi làm việc thiện chứ không ngồi nghĩ ra hết chuyện này chuyện kia để hại người như vậy”. "Cường đô la" phát biểu về báo chí viết về Hồ Ngọc Hà đăng trên báo điện tử MegaFun.VN
Cập nhật lúc 08:45 Thứ Năm 03/06/2010 (GMT+7)

Thiện tai Thiện tai !!! Bác Tạo ơi !

muaherucro

Đọc bài này của anh hay em xin phép đem về nhà em.

Nguyen Cong Thu

Đọc bài này xong em cảm thấy thanh thản cùng Bác

Đức Tiên

cảm nhận

Chào anh ! Hôm rồi đi đám tang thân mẩu Nguyễn đức Tùng ở Triệu Phong nghe nói anh sẽ ra nhưng không đợi gặp được . Chúc anh khỏe