Thơ: YÊU HẾT MÌNH

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

YÊU HẾT MÌNH

Tặng Em


Yêu hết mình tâm hồn thành tơ lụa
Ôm thân thể em như kén bọc tằm (*)
Yêu hết mình tâm hồn thành rượu mạnh
Thăng hoa anh
Yêu hết mình tâm hồn thành dây diều vô định
Neo tiếng sáo du dương ngút ngát không gian xanh...


Anh đã thử bay lên trời cao ấy
Mượn phép mầu thu lại tâm hồn em
Anh đã thử rơi về giường chiếu hẹp
Nhốt đam mê trong chảo nóng quay giòn
Và anh thấy tâm hồn em Ánh Sáng
Mắt đen tròn say đắm mắt em ngon...


Yêu hết mình người cho nhau sự sống
Mọi xích xiềng thành sợi nắng vàng mơ
Nhắm mắt lại thấy trời cao biển rộng
Thấy sống lưng ngân tiếng sáo xa mờ...


NGUYỄN TRỌNG TẠO

__________
(*) Nietzche nói: "Trong một tình yêu đích thực chính tâm hồn bao bọc lấy thân thể".

More...

LÂM QUANG MỸ và PAWEL KUBIAK dịch THƠ NGUYỄN TRỌNG TẠO

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

NTT: Đầu năm nay trong Hội nghị quảng bá văn học Việt Nam ra quốc tế nhà thơ Lâm Quang Mỹ giới thiệu với tôi Nhà thơ - Giáo sư Paul Kubiak (Ba Lan) và cho biết ông đã cùng Lâm Quang Mỹ dịch một số bài thơ của tôi đăng trên một tạp chí Thơ Châu Âu mà chính Paul Kubiak đã viết lời giới thiệu trân trọng. Khi uống rượu với ông tôi rất vui được biết ông sinh 1950 từng học nghiên cứu thần học tại Khoa Thần học Giáo Hoàng Warsaw. Ông xuất hiện lần đầu trong bài thơ "Zarzewiu" vào năm 1973 đã phát hành các tập "Thơ" "Từ mới" "Đá" "Có thời gian không nữa "111 haiku" "Những giải thích của bộ nhớ" "Hình thu nhỏ và mảnh vỡ về tình yêu" "Giấy chứng nhận "... Đã đoạt nhiều giải thưởng thơ và đã cùng Lâm Quang Mỹ dịch Tuyển tập Thơ Việt Nam từ thế kỉ thứ 11 đến thế kỉ 19 sang tiếng Ba Lan. Ông cũng là nhà phê bình văn học thuộc Hội Nhà văn Ba Lan.

Dưới đây là 7 bài thơ của tôi cùng bản dịch sang tiếng Ba Lan của 2 nhà thơ nói trên: 

More...

THƠ TẶNG ANH BA SÀM

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

 


Đội ngũ ta đi dài như tiếng hát


ANH BA SÀM

Ngày xưa có anh Ba Sàm
Ăn sắn ăn khoai đánh giặc
Một lòng vì dân vì nước
Hiên ngang luôn ngẩng cao đầu

Hôm qua có anh Ba Sàm
Đọc báo giùm dân yêu nước
Báo kêu giữ từng tấc đất
Báo đòi dân chủ tự do

Hôm nay kẻ thù giết anh
Tin tặc treo "Sinh tử lệnh"
Cả nước để tang Ba Sàm
Anh hùng toàn dân phong tặng

Ngày mai nhiều anh Ba Sàm
Sắp hàng trùng trùng đội ngũ
Cả dân tộc thành Liệt sĩ
Máu đào thắm đất cha ông

Đất lại sinh con đẻ cái
Ba Sàm trùng điệp tái sinh
Kẻ thù làm sao giết được
Muôn năm ý chí dân mình...

Hà Nội 2.11.2010
NGUYỄN TRỌNG TẠO

More...

TỰ DƯNG LỤC BÁT

By NGUYỄN TRỌNG TẠO



TỰ DƯNG


Cái thời xuân trẻ xa rồi

tự dưng trí nhớ trêu người mộng du

tự dưng xanh áo thầy tu

thịt da run rẩy chu du lá cành

tự dưng núi hoá thành tranh

sông thành gương sáng biển thành trời sâu

tự dưng đôi mắt mực Tầu

từ nơi xa thẳm lâu lâu lại nhìn

tự dưng gọi một tiếng Em

có người nghe được mà quên bật cười

tự dưng tôi lại nhìn tôi

thấy còn một nước mã hồi là hay


tự dưng hai mắt cay cay

thấy con chuồn ớt vụt bay về trời...

11.12.2000
NGUYỄN TRỌNG TẠO

More...

LỜI TỰA TẬP THƠ “ĐÓA TẦM XUÂN”

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

NGUYỄN TRỌNG TẠO


trinhthanhson
Nhà thơ Trịnh Thanh Sơn

Trịnh Thanh Sơn có tài đọc thơ lôi hút đến kỳ lạ. Giọng vang và trong và dạt dào như sóng bể khi xa xăm tận tít chân trời khi lại gần gũi dội vào chính tim ta. Lần đầu tiên tôi được nghe Sơn đọc thơ trong một cuộc rượu ở ngõ Liên Trì. Lúc đó các tửu đồ đều đã ngà ngà say. Tửu nhập ngôn xuất hình như ai nói nấy nghe. Chỉ có giọng đọc thơ của Sơn là sắp xếp lại được cái trật tự thiêng liêng cần có. Mười lăm năm qua tôi vẫn còn nhớ giọng thơ như có ma có thần đồng nhập vào Sơn. Anh đọc bài Thị Nở như thật như đùa mà rốt cuộc lại tràn đầy thương cảm: Một cái véo tay/ Một bát cháo hành/ Một cái nguýt dài qua nhiều thế hệ ... Tôi mời chị vào Cổ Tân uống bia hơi với nộm/ Rồi nhân thể ta ghé qua Nhà Hát Lớn/ Nghe Đặng Thái Sơn biểu diễn SôPanh ...Bài thơ kéo dài một giọng kể bẩm sinh vậy mà chốc chốc lại găm vào người nghe những câu thơ sắc lẻm cật nứa như cứa như bào vào tim não. Tôi thầm nghĩ cái gã thi sĩ này chắc mê Nam Cao như điếu đổ mới có thể làm cho Thị Nở sống tiếp đời sống sinh động trong thơ gã đến vậy!

More...

Thơ Nguyễn Trọng Tạo: Sự đổi mới trên nền truyền thống

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

VŨ THỊ THÙY HƯƠNG

NguyenTrTaoĐổi mới là yếu tố sống còn của nghệ thuật. Để tránh sự lặp lại chính mình nhà thơ phải biết tự làm mới mình qua mỗi bài thơ mỗi giai đoạn sáng tác và những đề tài quen thuộc. Trong nỗ lực cách tân đổi mới thơ Việt sau 1975 chúng ta đã chứng kiến một sự thay đổi hết sức đa dạng phong phú từ phong cách đến giọng điệu.

Người ta không còn thấy lạ khi bên này là những nhà thơ đắm mình trong văn hoá truyền thống và bên kia là những cách tân theo kiểu phương Tây; bên này là những nhà thơ có ý thức bày tỏ cảm xúc mãnh liệt và bên kia là những cây bút tỉnh táo giấu kín cảm xúc của mình... Dù nhà thơ tìm đến sự đổi mới theo hướng nào cũng đáng trân trọng bởi đó là khát khao của những người thực sự muốn đưa thơ Việt Nam bứt phá khỏi những vòng quay cũ kỹ gia nhập vào nhịp sống văn chương hiện đại của thế giới. Tuy nhiên thành công hay thất bại của những cách tân ấy còn lệ thuộc vào tài năng và bản lĩnh của mỗi người nghệ sĩ.

Là một thi sĩ sớm có ý thức đổi mới Nguyễn Trọng Tạo quan niệm: "Tôi kính nể các nhà thơ cổ điển. Nhưng lớp nhà thơ sau không nên hướng tới họ mà nên hướng tới chính mình. Có như vậy mới có thể hy vọng mình sẽ trở thành nhà cổ điển trong tương lai"(1). Anh cũng thấu hiểu một cách sâu sắc rằng đổi mới trong thơ bao giờ cũng là sự đổi mới đồng bộ giữa cái nhìn nghệ thuật của nhà thơ và ngôn ngữ giọng điệu thơ. Trong thơ chữ cũng chính là tư duy là cách nói và thái độ nghệ thuật của chủ thể sáng tạo. Không còn cách nào khác tư cách nhà thơ chỉ có thể "đo ướm bằng sự toả sáng của chữ". Nhưng Nguyễn Trọng Tạo không làm mới thơ mình bằng những hình ảnh tân kỳ những thủ pháp cắt dán đồng hiện xa lạ từ phương Tây như trường hợp Dương Tường Lê Đạt Hoàng Hưng... vì với anh "nếu có đọc thơ Tây cũng là một cách mở rộng tham bác cho cái chất nhà quê vừa gắn với cổ điển vừa đáp ứng được nhu cầu hiện đại" (Nguyễn Đăng Điệp). "Cái chất nhà quê" ấy vốn là yếu tố quan trọng nhất làm nên dải phổ cảm xúc thơ Nguyễn Trọng Tạo cho phép anh lựa chọn một hướng cách tân khác cách tân trên nền cổ điển. Trên nền cổ điển ta gặp thơ Hữu Thỉnh tinh tế mới mẻ trong cái duyên của những làn điệu dân ca Bắc Bộ; ta cũng gặp trong thơ Nguyễn Duy cái nhìn tinh quái của ca dao. Nguyễn Trọng Tạo lại đem vào thơ nét riêng của giai điệu ví dặm và "cái chất nhà quê" thực thà chân tình ấm áp.

More...

Dịch và giới thiệu văn học cổ Việt Nam: Những điều bất cập (2)

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

(Tiếp theo và hết)
THIẾU KHANH
 

bìaĐiều bất cập thứ hai: con rồng trong quan niệm của người Đông phương là một linh vật thiêng liêng. Rồng làm mưa giúp cho đời sống nông dân thuận lợi. Trong khi đối với văn hóa Tây phương dragon là một thứ chằn tinh quái thú hung dữ đối thủ ghê gớm của con người. Trong thần thoại Tây phương lúc nào người ta cũng thấy cần phải chiến đấu để trừ diệt nó. Biến một "linh vật" của mình thành một chằn tinh ác thú trong mắt người khác không phải là cách hay để giới thiệu giá trị tinh thần trong tác phẩm của cổ nhân.

Người Việt đầu tiên nào đã dịch từ dragon trong từ điển thành "con rồng" đã phạm một sai lầm văn hóa vô cùng quan trọng; sự sai lầm đó ngày càng phổ biến rất khó sửa chữa. Nhưng một dịch giả nhà thơ nắm vững hai ngôn ngữ (cũng có nghĩa là có hiểu biết cả hai nền văn hóa) có lẽ không nên dễ dãi với lối dịch sát nghĩa như thế.

Cũng theo cách dịch nghĩa đen word for word bài thơ Tự Thuật của bà Nhàn Khanh([1]) có những câu:

Lần lần gió sớm trăng mai

Mặc ai tử các mặc người kim lâu

Song đã chót (sic!) nhuộm màu hồng phấn

...

(Ý thơ là: Tự vui sống một mình [với gió sớm trăng mai] không bận tâm đến những kẻ ở lầu son gác tía nhưng đã trót sinh làm nữ giới...)

Được một dịch giả khác dịch thành:

Better to grow gradually under early wind and the moon

Ignoring the whiners who connive for gold and palaces (!)

Once we have tinted our faces with rouge

(Tốt hơn là nên lớn lên / phát triển dần dần dưới những đợt gió và trăng sớm

Bỏ qua những kẻ than vãn mưu mô tìm vàng và các cung điện (!)

Chúng ta đã có lần tô màu hồng phấn lên mặt mình) (!)

Hoặc câu :

Lối xưa tu đã vụng đường

Được dịch "sát nghĩa đen" thành ra:

The traditional nunnery has become an awkward route (!)

(Nữ tu viện truyền thống đã thành một đường lối rầy rà khó chịu)!

More...

Dịch và giới thiệu văn học cổ Việt Nam: Những điều bất cập (1)

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

THIẾU KHANH

Gia Định Báo

Đề cập sự kiện "CD 10 ca khúc nổi tiếng của VN được chuyển sang tiếng Anh" bồi rất... trời ơi mới đây (mà trang web của Bộ Văn hóa Thông tin và Du lịch VN đăng bài hí hửng khoe "Chuyển ngữ sát nghĩa tiếng Anh" để "Chắp cánh cho ca khúc Việt bay xa") trên trang blog Nguyễn Văn Tuấn tác giả viết:

"Nhưng dịch nhạc và thơ Việt sang tiếng Anh là việc làm rất khó khăn.  Nó đòi hỏi người dịch chẳng những phải am tường tiếng Anh tiếng Việt mà còn phải có kiến thức tốt về văn thơ của cả hai ngôn ngữ.  Dịch thơ văn và nhạc không chỉ đơn thuần là việc chuyển ngữ mà còn là một công trình sáng tác."

More...

THƠ TẶNG PHỤ NỮ THỜI NAY

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

THƠ TẶNG PHỤ NỮ THỜI NAY

Được đăng bởi nguyentrongtao vào lúc: 7:57 sáng ngày 20/10/2010 187 lượt xem  0 Bình luận

NGUYỄN TRỌNG TẠO

QUA MIỀN GÁI ĐẸP

 

 người đẹp Tuyên Quang cổ mang vòng bạc
môi đỏ như ớt vừa ngọt vừa cay
da trắng chân dài đèo cao áo bay

xe qua Sơn Dương ngược đường lên tỉnh
người đẹp hái chè trẩy ngô ẩn hiện
mắt đen lúng liếng vú tròn đung đưa

xe qua xứ mưa xe về xứ lạnh
người đẹp vít cần nồng hơn rượu mạnh
đàn hát chao ôi nghe chạnh lòng nhau

bạc đầu cỏ lau bỏ sầu lâm khách
cổng thành Nhà Mạc trẻ lại vì em
tiên sa nghiêng thuyền sông Lô bay lên

xe rời Thành Tuyên xa miền gái đẹp
còn vọng lời chào dính hơn xôi nếp

còn xanh lá tếch ai cầm trên tay
da trắng chân dài cổ cao váy bay.

.

More...

LỜI XIN LỖI VỚI NGÂY THƠ

By NGUYỄN TRỌNG TẠO

NGUYỄN TRỌNG TẠO

MẸ VÀ CON - ÂM BẢN CỦA HÌNH ẢNH NỔI HAY LÀ LỜI XIN LỖI VỚI NGÂY THƠ

More...