Đừng Đốt...

 

NTT: Tháng 7 vừa qua anh Đặng Nhật Minh biết tôi chưa xem phim Đừng Đốt của anh nên đã đến tận nhà gửi vé mời tôi đi xem. Phải nói rằng tôi rất thích đạo diễn Đặng Nhật Minh (không phải vì anh là Nghệ Sĩ Nhân Dân Giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT) mà vì xem phim anh bao giờ tôi cũng thấy xúc động bởi câu chuyện bởi ngôn ngữ điện ảnh mới và đặc biệt là sự chân thực giàu thuyết phục chỉ người thực tài mới làm được. 15 năm trước tôi có nói với anh gần đây tôi không lấy làm tiếc khi không được xem một bộ phim Việt Nam bởi nó giả dối thấp hơn sự thật mà nghệ thuật - đặc biệt là điện ảnh - phải cao hơn sự thật. Tôi cũng thường nói đùa với các bạn tôi làm phim truyền hình: Tao xem truyền hình là để xem chúng mày làm dở thế nào. Vậy mà với ĐD Đặng Nhật Minh phim nào tôi cũng xem. Có phim anh chỉ chiếu cho riêng tôi và Hoàng Phủ Ngọc Tường xem ngay tại phòng chiếu phim của Hội (Thương nhớ đồng quê) có phim anh mời xem khi chưa lồng âm thanh - các câu thoại do thuyết minh đọc (Mùa ổi)... 

Phim Đừng Đốt làm tôi nhiều lần rơi nước mắt. Làm phim "mua" được nước mắt người xem quả không dễ nhưng phim Đừng Đốt đâu vì mục đích ấy. Chính những hình ảnh chân thực về con người và chiến tranh đã xâm chiếm hồn người buốt nhói... Tôi nói với anh: giá được xem trước chắc tôi có thể góp ý với anh đôi điều như vài phim trước đây nhưng như vậy cũng thật là đáng nể.

Phim Đừng Đốt từng dự liên hoan phim quốc tế ASEM 2009 và vừa đoạt Giải khán giả bình chọn phim duy nhất tại LHP Fukuoka Nhật Bản. Giữa tháng 10.2009 Đừng Đốt lại tham gia LHP Pusan (Hàn Quốc) và Đừng Đốt đã được gửi đi tham dự giải thưởng Oscar lần thứ 81 tại Mỹ.

Tôi cũng như bạn đang trông chờ kết quả của Đừng Đốt và nếu nó được đề cử trong 5 phim nước ngoài hay nhất thì anh Đặng Nhật Minh sẽ có mặt tại lễ trao giải Oscar.

Sau khi xem bộ phim này tôi viết bài thơ tặng Đặng Nhật Minh và những người làm phim Đừng Đốt. Bài thơ đã được đọc sau phát biểu của tôi tại Hội thảo về bộ phim này do Bộ VH-TT-DL tổ chức vào tháng 7.2009.



Đừng đốt - thông điệp 24 hình/giây

Tặng NSND Đặng Nhật Minh và những người làm phim ĐỪNG ĐỐT


Những tiếng nấc khó kìm trong rạp chiếu phim
Cứ dội vào tim tôi cùng tiếng bom tiếng đạn
Chiến tranh qua lâu rồi còn tiếng kêu "Đừng đốt"
Tiếng kêu của Huân của mẹ Fret mẹ Thùy...

Đừng đốt những dòng chữ mang lửa
Đừng đốt những tâm hồn có lửa
Đừng đốt những giấc mơ siêu thoát khỏi chiến tranh
Đừng đốt những yêu thương đáng được sống yên lành

Những tiếng nấc rung lên từ màn ảnh
Dội vào tôi dội vào chị vào anh
Dội vào đại dương dội vào lục địa
Dội vào tương lai không nghỉ không ngừng...

Lửa vẫn cháy và bom vẫn nổ
Trong lòng người bao thế kỷ thương đau
Những cơn mơ kinh hoàng làm tim ta dựng đứng
Tội lỗi vinh quang quay tít ở trong đầu

Tôi gặp Đặng Nhật Minh lại nghe kêu "Đừng đốt"
Tiếng kêu cấp số nhân 24 hình/giây
24 hình/giây - cấp số nhân thông điệp
Cứ đốt mãi lòng tôi khát vọng con người
Cứ đốt mãi lòng nhau những giọt nước mắt rơi...

Tháng Bảy 2009
NGUYỄN TRỌNG TẠO



Đạo diễn phim Đừng đốt : Khán giả khóc không phải do kỷ niệm

TP - Khán giả đến chật phòng chiếu của Trung tâm Văn hóa Pháp tại Hà Nội trong buổi chiếu bán vé phim Đừng đốt tối 23/10. Một số ngồi bệt để xem dù bản DVD chất lượng không được như phim nhựa. Đạo diễn Đặng Nhật Minh trả lời chất vấn của khán giả sau buổi chiếu.

Đạo diễn Đặng Nhật Minh nhận giải tại Liên hoan phim Fukuoka.
Đạo diễn Đặng Nhật Minh nhận giải tại Liên hoan phim Fukuoka.

Cảm xúc của ông khi đọc cuốn "Nhật ký Đặng Thùy Trâm"?

Chỉ khi biết những câu chuyện xoay quanh số phận cuốn nhật ký tôi mới có cảm hứng làm phim. Vì tôi không muốn làm phim minh họa cho nhật ký. Nếu chỉ minh họa - rất khó.

Các bạn đã đọc rồi đấy mỗi ngày chị ấy viết một chuyện chả chuyện gì liên quan chuyện gì.

Quý vị đừng nghĩ thôi ta đi xem phim thì đỡ phải mua sách. Quý vị cứ tiếp tục đọc. Cuốn sách cung cấp những cảm xúc khác. Còn đây là suy ngẫm của những người làm phim về cuốn nhật ký và số phận của nó.

Ông có hài lòng với bộ phim?

Nếu xem phim nhựa quý vị sẽ thấy phim đạt tiêu chuẩn quốc tế như phim của các nước.

Một khán giả nước ngoài: Tôi vừa nghe nhiều lời khen ngợi bộ phim. Đây là bộ phim tuyệt vời cả về hình thức lẫn nội dung. Nhưng tại sao khi chiếu tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia lại không thành công như hôm nay?

Phải nói là khán giả Việt Nam cũng đón nhận có xem nhưng không nô nức háo hức như đi xem những phim Hollywood phim hành động. Phim Hollywood tràn vào đã tạo nên một thói quen trong khán giả: Phim nào không có hành động thì không xem nổi.

Những phim hiện nay được tuổi teen đón nhận háo hức là phim giải trí. Phim này không phải điện ảnh Pop (ý nói dòng phim giải trí phổ thông - PV) nên khán giả không háo hức lắm.

Như nội dung phim nhiều lần nhắc lại cuốn nhật ký đã thiêu đốt cuộc đời cựu binh Fred nhưng tôi không thấy thuyết phục vì điều đó?

Lời thoại của bà mẹ dùng từ hơi mạnh quá: "Cuốn nhật ký này sẽ thiêu đốt cả đời con" đã gieo cho người xem một ám ảnh. Tôi chưa thấy anh ấy bị thiêu đốt gì cả nhưng ám ảnh thì có. Bây giờ tôi cũng không biết diễn tả thiêu đốt thế nào tôi chỉ làm đến mức ám ảnh.

Vì được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đặt hàng nên mới có "Đừng đốt"? Ông nghĩ sao về thành công của một bộ phim được làm không phải do thôi thúc từ chính đạo diễn?

Tôi làm hơn 10 phim phim nào cũng tự viết kịch bản tôi thích thì tôi viết. Không ai đặt hàng tôi. Không ai đưa tiền trước cho tôi. Xong kịch bản tôi để đấy không gửi đi đâu cả. Vì tôi bây giờ là đạo diễn về hưu không thuộc biên chế hãng phim nào. Viết được là tôi sướng rồi.

Thế nhưng số phận run rủi thế nào một hôm có cú điện thoại gọi đến nhà tôi. Đầu dây đằng kia là ông Cục trưởng Cục Điện ảnh bảo Cục đang kêu gọi ai viết kịch bản thì gửi lên để duyệt vì nhà nước quyết định đặt hàng (với kinh phí khá lớn) anh có quan tâm không. Sao lại không quan tâm! Anh viết đi! Tôi viết xong rồi.

Ông kỳ vọng gì khi Đừng đốt đại diện Việt Nam dự tranh giải Oscar?

Dĩ nhiên được chọn thì mừng nhưng tôi không phải người ảo tưởng.

N.M.Hà ghi

AuthImg

Nguyen Thanh Van

Trich từ các phản hồi cũ

Xin phép bác Tạo cho trích đăng lại mấy phản hồi cũ trên http://nhathonguyentrongtao.wordpress.com/2009/10/28/

Nguyen Thanh Van on Tháng Mười Hai 8th 2009 lúc 4:47 chiều Said:

Anh Tạo quá lời khen đấy thôi. Nhật ký của chị Trâm có thể nghĩ như một biểu tượng đầy tính nhân bản của cuộc chiến Việt Nam hơn ba mươi năm trước. ” Đừng đốt” không hay thì mới là chuyện. Thở phào cho DNM.
Trả lời

nguyentrongtao on Tháng Mười Hai 9th 2009 lúc 5:18 sáng Said:

Oa chào Vân! Khi bộ phim nào gây xúc động thật sự thì không nên tiếc lời khen. Cũng như tôi đã từng khen Đời cát (chưa thấy lời thoại nào của phim truyên VN hay như thế) và ủng hộ giải cứu phim Thung lũng hoang vắng.
nguyen thanh van on Tháng Mười Hai 15th 2009 lúc 12:25 sáng Said:

Anh Tạo ạ.

Làng Văn nghệ các anh thích là khen khen hơi dễ. (Và ngược lại cũng đúng!). Cái hay của bài “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” đâu có nằm ở trong bài hát. Bây giờ mà nhà hát lớn kéo còi báo động loa phát thanh thì ” Đồng bào chú ý! Đồng bào chú ý! Máy bay địch cách Hà nội 30 km”- chắc không ít người rùng mình ký ức những ngày ấy dựng ngược.

Có ai không rơi nước mắt khi đọc những trang nhật ký ấy?

Khen quá thì cũng là 1 cái tội. Cứ thật lòng trần trụi và góc cạnh một chút có khi lại gần gũi dễ hiểu đời thường hơn.

nguyenquoc on Tháng Mười Hai 15th 2009 lúc 9:27 sáng Said:

@nguyen thanh van

Tôi vừa được xem Đừng đốt trong dịp LHP 16 tại tp HCM và cũng thấy xúc động như anh Tạo. Làm phim mà gây xúc động được người xem không dễ anh/chị Vân nhỉ?

Sao anh/chị cứ bắt người ta chê khi người ta thích? Chả lẽ anh Tạo thích phim này lại phải bảo phim này là dở hay sao?

Hôm kia tôi được tin Đừng đốt đoạt giải Bông Sen Vàng. Cũng xứng đáng đấy.

Chúng ta có lúc khen thái quá còn bây giờ thì sang thích chê. Có cực đoan không?

Theo tôi khen chê không quan trọng mà quan trọng là khen chê đúng hay không.

Có gì không phải mong anh/chị Vân thông cảm.
trả lời

nguyen thanh van on Tháng Mười Hai 15th 2009 lúc 3:08 chiều Said:

Hi NQ.

“Hôm kia tôi được tin Đừng đốt đoạt giải Bông Sen Vàng. Cũng xứng đáng đấy.”

Nhật ký chị Trâm dựng thành phim có được giải OSKA cũng không có gì lạ lắm đâu. Con cháu chúng ta rồi sẽ làm chuyện ấy. Tôi không nhớ có phim nào về cô bé do thái Anne Frank không. Nhưng hàng ngày hàng ngày có đến vài nghìn người viếng thăm ngôi nhà nhỏ của cô bé ở Amsterdam. Biết vậy thì cũng ngẫm thấy chuyện khen chê của làng văn cũng chỉ là VUI VUI thôi và Đúng hay Sai thì cũng vậy thôi. Chỉ thương cho người xem mai mốt có khi chỉ nhớ Đừng Đốt mà quên đi những cuốn nhật ký viết bằng cả cuộc đời thanh xuân ấy.

HQ à. Tôi đã viết “Thở phào cho DNM”. Và tôi vẫn nghĩ như vậy đấy. Sau cái dư âm của những buổi chiếu thành công chắc DNM cũng sẽ nghĩ như vậy.(Thở phào được đã là thành công lớn lắm rồi đấy.)

“Đừng đốt” là nén nhang thiêng của DNM trước linh hồn của bác Đặng Văn Ngữ chị Trâm và những con người đã ra đi trong cuộc chiến ấy. ( Đây không phải là một lời khen/chê mà là Sự thật.)

Thân chào.

nguyenquoc on Tháng Mười Hai 15th 2009 lúc 4:04 chiều Said:

@ nguyen Thanh Van

Nhật ký là nhật ký. Phim là phim. Truyện phim Đừng đốt khác với nhật ký ĐTT. Đạo diễn đã lấy cảm hứng từ nhật ký nhưng đã đẩy câu chuyện sang một tinh thần nhân văn khác.
Nếu bạn đồng ý điều đó chắc bạn khỏi phải lăn tăn nữa.
Chào bạn.

nguyen thanh van on Tháng Mười Hai 15th 2009 lúc 7:34 chiều Said:

TRọng ạ

Mình cũng đâu có lăn tăn gì đâu. Chỉ không biết anh DNM nghĩ gì về bài thơ “ĐỪNG ĐỐT – THÔNG ĐIỆP 24 HÌNH/GIÂY” của bác Tạo tặng và hai lời bình một của Trọng và một của mình:

-”Hôm kia tôi được tin Đừng đốt đoạt giải Bông Sen Vàng. Cũng xứng đáng đấy.”

-”“Đừng đốt” là nén nhang thiêng của DNM trước linh hồn của bác Đặng Văn Ngữ chị Trâm và những con người đã ra đi trong cuộc chiến ấy.”

Nhờ bác Tạo hỏi dùm ý kiến bác DNM nhé.

nguyentrongtao on Tháng Mười Hai 16th 2009 lúc 7:52 sáng Said:

Chào Nguyễn Thanh Vân Nguyến Quốc…

Rất vui khi các bạn ghé thăm và bàn luận về bài viết về bộ phim Đừng Đốt. Chắc anh Đặng Nhật Minh sẽ rất vui khi nghe ý kiến của các bạn.

Bộ phim Đừng đốt theo tôi thì chưa thật hoàn hảo vì như trong bài viết tôi đã nói “giá được xem trước chắc tôi có thể góp ý với anh đôi điều như vài phim trước đây”. Tuy vậy phim Đừng đốt có nhiều ưu điểm nó đánh thức tình yêu thương con người lý giải cuộc chiến theo hướng nhân văn làm cho người xem thực sự xúc động về cuộc chiến VN nhưng cũng cảnh báo chiến tranh…

Chúc các bạn vui.

nguyen thanh van on Tháng Mười Hai 16th 2009 lúc 12:06 chiều Said:

“phim Đừng đốt có nhiều ưu điểm nó đánh thức tình yêu thương con người lý giải cuộc chiến theo hướng nhân văn làm cho người xem thực sự xúc động về cuộc chiến VN nhưng cũng cảnh báo chiến tranh…”

He he

Bác Tạo ơi. Cuốn nhật ký chị Trâm và những câu chuyên liên quan VẪN VẬY VÀ HƠN THẾ NỮA. Nhưng dẫu sao cũng biết ơn DNM rất nhiều. DNM nói rất thật- đó là phim tôt nhất DNM làm.

Hoàng Liêm

Em chưa được xem "Đừng đốt" nhưng nhật ký Đặng Thùy Trâm thì em đọc ngay từ những ngày mới phát hành. Chỉ đọc bức thư của Fret em đã không thể đọc được liên tục vì vừa đọc nước mắt vừa chứa chan. Có thể là do bị già mất rồi tiếc thật!
Rất muốn gặp anh mà chưa thực hiện được. Mai em đi Thanh Hoá.

Nguyen Ngoc Hien

Quá hay

Quá hay.
Cảm ơn 2 bác

bachduong57

Kính anh NTT
Em thấy cả 2 bài thơ đều xúc động cảm ơn các anh

hoahuyen

Bác Nguyễn Trọng Tạo ơi!
Em cũng đã được xem bộ phim này và đã có một bài thơ viết ngay trong đêm vừa xem xong phim như sau:

Nhật ký
ĐẶNG THÙY TRÂM CÓ LỬA

Cảm xúc sau khi xem bộ phim “Đừng đốt”
của đạo diễn Đặng Nhật Minh tối 27.7.2009

Tôi xúc động xem bộ phim "đừng đốt"(1)
Cuộc chiến tranh từng phút lại quay về
Chiến trường xưa chất chồng bao xương máu
Lệ trào dâng mà lòng dạ tái tê

Kẻ xâm lược các anh là phi nghĩa
Quê hương tôi ai muốn cổ dao kề ?
Hai họng súng… tôi hay anh nằm xuống
Bà mẹ nào không đau thắt... thảm thê ?

Hai chiến tuyến khác màu da sắc tộc
Cảm ơn anh người lính có lương tri
Đã gìn giữ một phần ba thế kỷ
Nhật ký Thùy Trâm mang sức hút diệu kỳ

Không khuyên bảo không lời lẽ lâm li
Những cung bậc tình yêu riêng… của chị
Không giả dối bằng những từ hoa mỹ
Tâm hồn trong thánh thiện dắt ta đi

Từng trang ký Đặng Thùy Trâm có lửa
Lửa tình yêu khao khát cháy con tim
Nó khơi gợi trong tôi bao kỷ niệm
Thổi bùng lên không thể nén hay kìm

Trong tâm trí học trò xưa thuở ấy
Là tinh thần lãng mạn... Coocseghin(2)
Là “Ruồi Trâu” “Thép đã tôi thế đấy”(3)
Là "Sóng Hồng" "Tố Hữu " (4) gối tay đầu

Là anh Trỗi Hồ Vai Can Lịch
Lê Mã Lương Út Tịch(5) sống kiên cường
Và câu nói mà ai ai cũng thuộc
”Không có gì quý hơn độc lập tự do“

Niềm tin sáng bừng lên trong khóe mắt
Lớp thanh niên hớn hở bước lên đường
Dám ”Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai”

Là vẫy vùng cho được thỏa chí trai
Như chảy hội vào nam ra mặt trận
Gác việc riêng mà không hề ân hận
Rất hồn nhiên coi cái chết tựa lông hồng

Cảm ơn chị đã nối gót Cha ông
Nhóm ngọn lửa tình yêu thương thánh thiện
Hát vang lên bản tình ca " Tự Nguyện"(6)
Cho mai sau không sống nhục cầu vinh

Trang nhật ký Đặng Thùy Trâm có lửa
Đang thức tỉnh lương tri yêu thế giới hòa bình
Cùng đoàn kết chống chiến tranh phi nghĩa
Chỉ còn hoa và những nụ cười xinh

Hoahuyen
27.7.2009

(1) Bộ phim “Đừng đốt” đạo diễn Đặng Nhật Minh tái hiện chiến trường Đức Phổ Quảng Ngãi và Bác sĩ Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm
(2) (3) (4) là những tác phẩm nổi tiếng mà thế hệ thanh niên thời chúng tôi nhiều người đã đọc
(5) Anh Hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi; Anh Hùng Hồ Vai và Can Lịch ở cồn tiên dốc miếu khe Sanh; Dũng sĩ diệt Mỹ Lê Mã lương “ bám thắt lưng địch mà đánh" Chị Út Tịch với câu nói nổi tiếng " Còn cái lai quần cũng đánh"
(6) "Tự nguyện" : Một bài ca nổi tiếng của NS Trương Quốc Khánh

Bich Khe

BK đã khóc rất nhiều khi đọc "Nhật Ký Đặng Thùy Trâm". Ước mong sẽ được khóc rất...ngon khi được xem phim và được nhìn thấy đạo diễn ĐNM nhận giải Oscar.